Przedsiębiorczyni na JDG może otrzymać zasiłek macierzyński, ale tylko po spełnieniu określonych warunków. Sprawdź, jak działa dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i ile wynosi świadczenie.
Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej nie wyklucza prawa do zasiłku macierzyńskiego — pod warunkiem że przedsiębiorczyni odpowiednio wcześniej zadbała o właściwe ubezpieczenie. W praktyce wiele kobiet odkrywa te zasady dopiero w momencie planowania ciąży, co bywa kosztownym zaskoczeniem. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy przysługuje zasiłek macierzyński na JDG, jak działa dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ile wynosi świadczenie i na co zwrócić szczególną uwagę, aby nie stracić prawa do wypłaty.
Przedsiębiorczyni prowadząca JDG podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, ale ubezpieczenie chorobowe jest dla niej dobrowolne. To właśnie ono uprawnia do zasiłku macierzyńskiego. Aby przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, należy złożyć w ZUS formularz ZUS ZUA z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia. Kluczowa zasada: ubezpieczenie musi trwać nieprzerwanie przez co najmniej 90 dni przed porodem (karencja). Jeśli przerwa w opłacaniu składek nastąpi choćby przez jeden miesiąc, prawo do zasiłku przepada — trzeba wtedy odczekać kolejne 90 dni ciągłego ubezpieczenia. Warto więc zadbać o przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego z odpowiednim wyprzedzeniem, najlepiej przed planowaną ciążą.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego dla przedsiębiorczyni zależy od zadeklarowanej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe. W 2026 roku minimalna podstawa wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, natomiast maksymalna — 250% tej kwoty. Zasiłek macierzyński wynosi 100% podstawy wymiaru za cały okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, jeśli wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego zostanie złożony od razu po porodzie. Jeśli wniosek złożono po porodzie, za pierwsze 26 tygodni zasiłek wynosi 100%, a za kolejny okres — 70% podstawy. Ważne: podstawa zasiłku to średnia z 12 miesięcy opłacania składek chorobowych poprzedzających miesiąc, w którym nastąpił poród. Zadeklarowanie wyższej podstawy przez dłuższy okres realnie wpływa na kwotę otrzymywanego świadczenia.
Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu i rodzicielskiemu: • Podstawowy urlop macierzyński: 20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka. • Urlop rodzicielski: 41 tygodni (lub 43 tygodnie przy urodzeniu więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie). • Łącznie: 61 tygodni, czyli prawie 15 miesięcy. Przedsiębiorczyni może przez cały ten czas pobierać zasiłek. Co istotne, prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego jest dozwolone — ZUS nie odbierze świadczenia za sam fakt, że firma formalnie istnieje. Inaczej niż przy zasiłku chorobowym, tutaj aktywność zawodowa nie jest automatyczną przesłanką do utraty prawa do wypłaty.
W czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorczyni jest zwolniona z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) — finansuje je ZUS z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ulega natomiast zawieszeniu. Składka zdrowotna jest odrębną kwestią: w 2026 roku przedsiębiorczyni pobierająca zasiłek macierzyński opłaca składkę zdrowotną w wysokości zryczałtowanej — w kwocie ustalonej dla osób nieprowadzących aktywnie działalności (tzw. składka minimalna). Należy jednak monitorować przepisy, gdyż zasady dotyczące składki zdrowotnej podlegały zmianom. Warto skonsultować aktualną sytuację z biurem rachunkowym przed porodem, aby uniknąć niespodzianek.
Praktyka pokazuje, że przedsiębiorczynie najczęściej tracą prawo do zasiłku z powodu: 1. Zbyt późnego przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego — bez 90 dni ciągłości karencja nie jest spełniona. 2. Nieopłacenia składki chorobowej w terminie — nawet jednodniowe opóźnienie może skutkować wyrejestrowaniem z ubezpieczenia. 3. Zadeklarowania zbyt niskiej podstawy przez długi okres — zasiłek będzie niski, a późniejsze podwyższenie podstawy ma ograniczony wpływ na jego wysokość. 4. Braku złożenia wniosku o zasiłek w ZUS — samo opłacanie składek nie wystarczy, konieczne jest dopełnienie formalności po porodzie. Złożenie dokumentów do ZUS (m.in. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, zaświadczenie od płatnika) leży po stronie przedsiębiorczyni lub jej biura rachunkowego.
Optymalne podejście to planowanie z co najmniej kilkumiesięcznym wyprzedzeniem: • Sprawdź, czy jesteś już objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym — jeśli nie, przystąp jak najszybciej. • Rozważ wysokość zadeklarowanej podstawy wymiaru składek — wyższa podstawa przez dłuższy czas przełoży się na wyższy zasiłek. • Pamiętaj o terminowym opłacaniu składek co miesiąc — ustaw stałe zlecenie lub powierz to zadanie biuru rachunkowemu. • Skonsultuj się z księgowym lub doradcą ZUS w sprawie formy opodatkowania i jej wpływu na składkę zdrowotną podczas pobierania zasiłku. Dobrze zaplanowany zasiłek macierzyński może zapewnić stabilne dochody przez ponad rok — warto poświęcić czas na przygotowanie, zanim zajdzie taka potrzeba.
Zasiłek macierzyński dla przedsiębiorczyń na JDG to realne i wartościowe świadczenie, ale wymaga wcześniejszego przygotowania i bieżącej dbałości o ciągłość ubezpieczenia chorobowego. Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoja sytuacja jest uregulowana prawidłowo, skontaktuj się z biurem rachunkowym Danexis. Nasi specjaliści pomogą ocenić Twoje ubezpieczenia, zaplanować optymalną podstawę wymiaru składek i dopełnić niezbędnych formalności. Zadzwoń pod numer +48 780 760 666 lub napisz na kontakt@danexis.pl.